Скутини и чорапи

04. 10. 2013


На изложбата беше презентирано  уште едно етнолошко богатство со кое располага НУ Завод и Музеј Охрид, а без кое не може да се замисли комплетната народна носија.

Посетителите имаа несекојдневна можност да се запознаат со 15-тина автентични парови чорапи и скутини од различни краеви на земјава, кои говорат за трајното уметничко творештво и сведочат за богата традиција и историја која ја поседува ова наше поднебје.

Скутините се во правоаголна форма и најмногу од нив се обликувани во две дипли хоризонтални или вертикално соединети. Најголем број се волнени, орнаментирани со вткаена декорација уште при самиот процес на ткаење и сами по себе претставуваат посебни ракотворби со впечатлива убавина. Покрај доминантната вткаена орнаментална декорација, своја улога во прилог на украсувањето имаат и други дополнителни елементи како бели тантели, разни топчести украси од волна во најразновидни бои.

Скутините можат да се класифицираат во едноставни наменети за секојдневна употреба, односно најдекоративни кои се користеле како дел од невестинска носија.

Тие го прикажувале и статусот,  но и возраста на тие што ги носеле. Постеле детски мали скутини, скутини за девојки, за невести и за возрасни жени. Во зависност од местото каде потекнуваат и името на скутините се разликува. Некаде нив ги нарекуваат бофча, бокча, фута, прегача, но сепак намената на сите им е иста. Се носи на половината како заштита при работа, а претставувала и украс на народната носија.

Ниту една народна носија не би била комплетна без волнените чорапи, кои ги носеле и мажите и жените. Преку нив, доаѓа до израз плетечката вештина на македонската жена која ги плетела чорапите на пет, три или една игла, главно со волнена, а поретко со памучна преѓа. Во однос на колоритот, основни бои се црвената, белата и црната, со помало или поголемо присуство на други бои. Од орнаментите застапени се геометриски и флоралните мотиви. Се носеле и еднобојни чорапи со мали ситни орнаменти кај врвот. Сите чорапи се долги до под колена и богато орнаментирани од стапалото до горниот дел кај машките чорапи, а женските се најбогато декорирани од стапалото до глуждовите, делот кој најмногу изложен на погледи, бидејќи другиот дел бил покриен од долгата кошула. Најмногу се носеле во зимските денови како заштита од студ, но и за празник без оглед дали паѓал во лето или зима.

Изложба-“Скутини и чорапи” во Куќата на Робевци

Ненадмината убавина-икони од Македонија

09. 02. 2011 – 11. 05. 2011


Ова беше најголемата изложба која некогаш била изнесена од Република Македонија во некој странски музеј. Целта беше да се изврши една поширока презентација на културата на нашата земја во една пријателска земја како што е кралството Холандија и на некој начин да се возобноват традиционално добрите релации, особено во сферата на културата и туризмот. Иницијативата за оваа изложба беше покрената уште во 2005 година при посетата на една поголема делегација од Холандија на Охрид и по петгодишни подготвителни активности дојде до нејзина реализација во 2011 година. Свои експонати за оваа изложба позајмија повеќе институции од нашата земја: НУ Музеј на Македонија-Скопје, НУ Завод и Музеј-Охрид, Музеј на град Скопје, НУ Завод и Музеј-Битола и НУ Стоби. Беа иложени вкупно 159 предмети, меѓу кои 52 икони, археолошки, етнолошки, богослужбени и други предмети, од кои 29 од збирката на нашата институција.

Изложба “Ненадмината убавина-икони од Македонија” во Музејот Катарајнеконвент во Утрехт, Холандија

Св. Наум Охридски во иконописот на дебарско-кичевската епархија од XVIII и XIX век

03. 10. 2010 – 08. 10. 2010


Изложбата беше организирана по повод по повод 1100 годишнината од упокојувањето на св. Наум Охридски од страна на МПЦ-Дебарско-кичевска  епархија и на неа беа презентирани вкупно 30 икони, од кои 5 од збирката на НУ Завод и Музеј-Охрид.

Изложба “Св. Наум Охридски во иконописот на дебарско-кичевската епархија од XVIII и XIX век” во црквата Св. Софија во Охрид

Византија 330-1453

25. 10. 2008 – 22. 03. 2009


Со оваа изложба уште еднаш беше стакнат сјајот на Византиската империја. Беа изложени околу 323 предмети, вклучувајќи икони, оригинални сцени и фрагменти од ѕидно сликарство, микро-мозаици, предмети од слонова коска, емајл, злато и сребро. Некои од делата никогаш дотогаш не биле прикажани пред јавноста. На изложбата беа презентирани извонреднии дела од ризницата на црквата Св. Марко во Венеција, како и многу ретки предмети од збирките низ Европа, САД, Русија, Украина и Египет. Изложбата почнува со основањето на Цариград во 330 година од римскиот император Константин Велики и завршува со заземањето на градот од страна на османлиските сили на султанот Мехмед II во 1453 година. Ова беше првата голема изложба на византиската уметност во Обединетото Кралство во последните 50 години.

На изложбата со свои експонати беа застапени вкупно 136 музеи, културни, научни, црковни и други институции и приватни колекции од 27 земји од целиот свет, а Република Македонија беше претставена од НУ Завод и Музеј-Охрид, од чија збирка беа изложени осум икони.

Изложба “Византија 330-1453” во Кралската академија на уметностите во Лондон, Велика Британија

Словенските апостоли Свети Кирил и Методиј

30. 11. 2004


Изложбата беше организирана во чест на големото дело на светите солунски браќа  Кирил и Методиј. Истата се состоеше од документи, фотографии и икони на кои се претставени словенските просветители, како и повеќе литургиски предмети;

На оваа изложба, поставена во Музејот на град Скопје, беа изложени вкупно 33 икони и други предмети, од кои и две икони од збирката на НУ Завод и Музеј-Охрид.

Подоцна, во истиот месец, изложбата, во нешто скратена форма беше пренесена и во Охрид, во Галеријата на икони.

Изложба “Словенските апостоли Свети Кирил и Методиј” во Музејот на град Скопје

Византија-Вера и моќ (1261-1557)

23. 03. 2004 – 04. 07. 2004


Изложбата, организирана од еден од најголемите и најпознати музеи во светот, беше трета од серијата големи меѓународни изложби на византиската уметност.

На изложбата со свои експонати беа застапени вкупно 136 музеи, културни, научни, црковни и други институции и приватни колекции од 27 земји од целиот свет и беа презентирани вкупно 355 икони и други предмети, а Република Македонија беше претставена со пет икони, од кои четири од збирката на НУ Завод и Музеј-Охрид и една од колекцијата на Музејот на Македонија од Скопје.

Изложба “Византија-Вера и моќ (1261-1557)” во Музејот Метрополитен во Њујорк, САД

Од Охридските ризници

02. 10. 2001


Изложбата беше организирана по повод одбележувањето на 50-годишнината од обновувањето на Народниот музеј во Охрид, кој е една од најстарите институции од овој вид, не само во земјата, туку и многу пошироко.

На изложбата беа презентирани вкупно 52 експонати, меѓу кои икони, црковни везови, литургиски предмети, делови од опкови на икони итн., од кои 32 во сопственост на НУ Завод и Музеј-Охрид, а останатите 20 на МПЦ, Дебарско кичевска епархија.

Изложба “Од Охридските ризници” во Галеријата на икони-Охрид